DOĞU VE BATI / KÜLTÜRLERİNE GÖRE tiyatro

DOĞU VE BATI / KÜLTÜRLERİNE GÖRE

Tiaytro sanatı öncelikle kendini tepede gören veya gösteren insanların özellikle uzak durması gereken bir paylaşım biçimidir.

B a t ı T i y a t r o s u, çok daha bilinçli olarak, oyuncunun kurgu ürünü kişiliği ile ‘gündelik’ (DOĞAL) bedenini bir tutması yolunda bir özdeşleşme esasına dayanır. tiaytro ne olursa olsun her iki ekolde de kollektif yapılan bir sanattır.

Oyuncu hem günlük doğallığını yaşar hem oyunculuk görselliğine bürünür.Oyuncuda, yalnızca bu iki düzeyin varolduğu düşünülür.

Önceden de belirtildiği gibi, her iki düzeyin tabanı, ‘psikolojik’tir.

D o ğ u’da, özellikle geleneksel Japon Tiyatrosu’nun pek çok biçiminde, ara bir düzeyin varolduğunu rahatlıkla algılarız. Bu ‘ara’ (intermédiaire) düzey, oyuncunun ‘performans-rol’ kişiliği ile ‘gündelik’ bedeni arasındadır.

Bir NO aktörü, sahneden çıkarken sanki hala gösterisinin bir parçasıymış gibi, son derece yavaş yürüyerek çıkar. Gösteri bittiğine göre, artık o, oyundaki oyuncu değildir, ama gündelik gerçekteki kişi de değildir. Bu, aşağı yukarı bir dakika süren bir ara devredir.

Aktör bu biçimde, kendi yokluğunu oynamaktadır. (Yine ‘boşluk’!) Ama, ‘yokluk’, oyuncunun yarattığı bir gösteri oluyor.

Asya tiyatrolarında hemen hemen her durumda görülen bu durum oyuncuların yetiştiği ekollerle de ilgilidir.

Japon NO Tiyatrosunda, oyuncu, ayağını yerden kaldırmadan yürür. O, yer sanki kayıyormuş gibi ilerler.

Bir denemeye geçildiğinde oyuncunun gövde durumunu aslında çok rahatlatmayan bir denge konumu görülecektir.

Eğer bizler bunu denersek, ağırlık merkezimizin yer değiştirdiğini ve buna bağlı olarak da, genel dengemizin değiştiğinin farkına varırız. Eğer bizler de bir NO oyuncusu gibi yürümek istersek, dizlerimizi hafif kesmek zorunda kalacağımız ortaya çıkar. Buna bağlı olarak, belkemiği ve dolayısıyla da tüm bedenin yana doğru bir basıncı gerekir. Bu durum bizlerin her an her yöne atlamaya hazır olduğumuz duruştur.

Asya tiyatrolarında oyuncular gelenek olgusuna göre rol alır. her oyunun geleneksel bir durumu söz konusudur.geçmişte ustasının benzer yaptığını sahnelemekle kodlanmış bir tür oyunculuktur.

Batı tiyatrolarında buna en yakın örneklemeler Bale ve kalsik dans tiyatro gösterileridir.