ŞEYH KELAM ETTİ, DEDE HURUC EYLEDİ

ŞEYH KELAM ETTİ, DEDE HURUC EYLEDİ

15. yüzyılın başında Simavne Kadısıoğlu Şeyh Bedreddin’in kethüdası Börklüce Mustafa (Dede Sultan), Ege’de, Karaburun’un dar geçitlerine yerleşti, bir çeşit “ütopya” peşindeydi. Girişim büyük bir katliamla sonuçlandı, buna ilham veren Şeyh Bedreddin de idam edildi.

Bu yaşanmışlığın şiirlerle dramatize edilişi;

“Duyduk ki Mustafa huruç eylemiş
Aydın elinde Karaburun’da
Bedreddin’in kelamını söylemiş
Köylünün huzurunda”

“Bedreddin yiğitleri kayalardan ufka baktılar.
Gitgide yaklaşıyordu bu toprağın sonu
Fermanlı bir ölüm kuşunun kanatlarıyla.
Oysaki onlar bu toprağı,
Bu kayalardan bakanlar, onu,
Üzümü, inciri, narı,
Tüyleri baldan sarı,
Sütleri baldan koyu davarları,
İnce belli, aslan yeleli atlarıyla
Duvarsız ve sınırsız
Bir kardeş sofrası gibi açmıştılar.”

“Bedreddin yiğitleri şehzade ordusunun karşısına
Çıktılar.
Dikişsiz ak libaslı
Baş açık
Yalın ayak ve yalın kılıçtılar
Mübala cenk olundu.”

“Aydının Türk köylüleri,
Sakızlı Rum gemiciler,
Yahudi esnafları,
On bin mülhid yoldaşı Börklüce Mustafa’nın
Düşman ormanına on bin balta gibi daldı.
Bayrakları al, yeşil,
Kalkanları kakma, tolgası tunç
Saflar
Pare pare edildi ama,
Boşanan yağmur içinde gün inerken akşama
On binler iki bin kaldı.”

“Hep bir ağızdan türkü söyleyip
Hep beraber sulardan çekmek ağı,
Demiri oya gibi işleyip hep beraber,
Ballı incirleri hep beraber yiyebilmek,
Yarin yanağından gayri her şeyde
Her yerde
Hep beraber!
Diyebilmek
İçin
On binler verdi sekiz binini…”

“Satırı çaldı cellat.
Çıplak boyunlar yarıldı nar gibi,
Yeşil bir daldan düşen elmalar gibi
Birbiri ardına düştü başlar.
Ve her baş düşerken yere
Çarmıhından Mustafa
Baktı son defa.
Ve her yere düşen başın
Kılı depremedi:
-İriş
Dede Sultanım iriş!
Dedi bir,
Başka bir söz demedi…”

“Yağmur çiseliyor.
Serez çarşısı dilsiz,
Serez çarşısı kör.
Havada konuşmanın, görmemenin kahrolası hüznü
Ve Serez çarşısı kapatmış elleriyle yüzünü.

Yağmur çiseliyor.”

(Nazım Hikmet RAN)
NTV TARİH (Ekim 2009)