Sümeyra Çakır

SÜMEYRA ÇAKIR

Halk müziğinin Türkiye'de gelmiş geçmiş en iyi kadın seslerinden biri olan ses sanatçısı Sümeyra Çakır, 25 Mayıs l946'da Edirne'de doğdu. İlk ve ortaokulu Ankara ve İstanbul'da okuyan Sümeyra Çakır, Beşiktaş Kız Lisesi'ni bitirdikten sonra girdiği İstanbul Teknik Üniversitesi Maçka Mimarlık Fakültesi'ni 1969 yılında bitirdi. Fakülteden arkadaşı Hasan Çakır'la evlenen Sümeyra Çakır’ın Yontu ve İsmail Ruhi isimli iki çocuğu oldu.
11 yaşında müziğe olan hevesini annesinin aldığı mandolinle gideren sanatçı liseden sonrada müzik eğitimi alma hayalini gerçekleştirememiş. Ancak 1966 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi'nde mimarlık öğrenimini sürdürürken İstanbul Belediye Konservatuarının Klasik Batı Müziği Şan Bölümü'nde müzik eğitimine başlayarak biraz geç kalmış da olsa, hayalini gerçekleştirmiştir.
1971 yılında Ruhi Su ile tanışır ve türkülerin güzelliğini onu dinledikten sonra fark eder. Ruhi Su’nun öğrencisi olarak müziğe devam eden, Ruhi Su ile birlikte Dostlar Korosu'nu kuran, 1977 yılında "El Kapıları" ve "Sabahın Sahibi Var" albümlerini yapan, "Pir Sultan Abdal", "Köroğlu" ve "Türküler" gibi konserler veren Sümeyra Çakır, daha sonra çalışmalarına tek başına devam etti. Fransa, İngiltere, İsviçre, Almanya, Küba, Yunanistan, Bulgaristan’da sahneye çıktı. Berlin'de yapılan Nazım Hikmet haftasına katıldı. 1978 yılında Havana XII. Dünya Gençlik Festivali, Atina Akdeniz Ülkeleri Barış Festivali'ne katıldı. 1979’da Batı Berlin Türk İşçi Korosu şefi İncircinin bestelediği şiirlerden oluşan şarkı ve türküleri okuduğu "Barış, Gurbet Türküleri" adlı uzunçalar Plâne Verlag isimli Alman plak şirketi tarafından yayınlandı ve aynı yıl Sofya'da yapılan Alen-Mak Festivali'ne katıldı. 1979 yılında, bir süre Türkiye Maden - İş Sendikası'nın korosunu yönetti. 1980 yılında Doğu Berlin'de yapılan Uluslararası Politik Şarkı Festivali'ne davet edildi. 1981 yılında Tahsin İncirci ve Alman tiyatro sanatçısı Lutz Görner ile birlikte, Nazım Hikmet şiirlerinin Almanca okunduğu "Ich liebe mein Land - Memleketimi Seviyorum" turnesini yaptı. Bu turne sonunda bir uzunçalar plak ve bir kitap ortaya çıktı. Frankfurt Türk Halkevi ve Almanya Sosyal Demokrat Partisi SPD'nin birçok etkinliğinde türkülerini söyledi. 1984 yılında tiyatro sanatçısı Pegy Lukacs ile birlikte "Kadınlarımızın Yüzleri" etkinliğini düzenledi. 1985 - 87 yılları arasında piyanist Vera Sebastian'la birlikte "Brecht, Eisler, Ruhi Su Türküleri" konserlerini, 1987 yılında Avustralya Sydney Operası'nda "Allı Turnam" konserini ve tiyatro sanatçısı Erich Schaffner ile birlikte 1987 - 89 yılları arasında "Acayipleşti Havalar - Pir Sultan'dan Nazım Hikmet'e Şiirler ve Türküler" konserlerini verdi.
12 Eylül darbesinden sonra "Türkiye Haftası”na katılmak üzere Berlin'de bulunduğu sırada Enternasyonal Marşı'nı söylediği gerekçesi ile hakkında dava açıldı. Bu nedenle 1980 yılından sonra yaşamını yurtdışında devam ettirmek zorunda kaldı ve bu dönemde açılan soruşturmalar, anti-demokratik yargılamalar yüzünden Türkiye’den uzak kaldı, çok özlediği ülkesini göremedi. 10 yıllık sürgün hayatı yakalandığı hastalıkla sona erdi ve 5 Şubat 1990 tarihinde Frankfurt'ta hayata veda etti.
Sümeyra Çakır, klasik batı müziği öğrenimi görmesine rağmen, halk müziğinin icrası ve geliştirilmesini meslek edindi. Sola, sendikalara, barış hareketine destek oldu, sesini insanlığın barışçı ve özgürlükçü sesine kattı.

ALBÜMLERİ
-El Kapıları 1977 İmece Plakçılık (Ruhi Su ile birlikte)
Sivastopol Marşı
Aman
oKaman Ağıdı
Yemen Türküsü
Yemen Türküsü
Yemen Türküsü
Aladağ
O Vay Beni Ağlarım
Almanya Acı Vatan
Almanya'da Çöpçülerimiz
El Kapıları
Onlar

-Sabahın Sahibi Var 1977 İmece Plakçılık (Ruhi Su ile birlikte)
Dağ Başını Duman Almış
Annem Beni Yetiştirdi
Bizim İle Uğradımı Yolunuz
Dinleyin Arkadaşlar
Bir Sabah Uykusunda
Ellerinde Pankartlar
Şişli Meydanında Üç Kız
Bu Nasıl İstanbul
Mahsus Mahal
Başın Öne Eğilmesin
Boşa Didinmek Fayda Vermez

-Barış, Gurbet Türküleri 1979 Plâne Verlag
El Kapıları
Ateşçilerin Türküsü
Dursun Kaptan
Barış Türküsü
Varna Türküleri - Dikili Taşlar - Sofra
Japon Balıkçısı
Kız Çocuğu
Hürriyet Kavgası

-Allı Turnam
Bir Çift Turna Gördüm
Yine Kısmetimiz Kaldırdı Bizi
Allı Turnam
Yine Bir Gariplik Düştü Serime
Gam Çekme Haline
Gurbet Elde Yad Ellerin Derdini
Yürü Bre Pınarbaşı
Alçakta Yüksekte Yatan Erenler
Gelen Turnalar
Bir Gözleri Sürmeli
Barabar

-Gülün Elinden
Gülün Elinden
Aşkın Ateşi
Seyre Çıkmış
Salınarak Gelen Dilber
Hoş geldin
Seher Yeli
Derdim Çoktur
Dağlar Nidem
Yârim Derdini Ver Bana
Gir Aşkın Deryasını Boyla

-Acaipleşti Havalar
Traurige Freiheit
Es Wird Ein Tag Kommen
An Die Schriftsteller Asiens und Afrikas
Ein Südafrikanisches Lied
Das Wetter Ist Seltsam Geworden
Ein Volkslied
Öffnet Die Tore
Zünde Die Lampe Nicht An
Mein Fernes Pinarbasi
Trauer
Wisst Ihr Kein Mittel
Über Dem Berg
Du Schreiber
Man Nennt Uns Pir Sultan Abdal

-Kadınlarımızın Yüzleri
Ağ Elime mor Kınalar Yaktılar
Bulut Kat Kat Olmuş
Kaleden İniş mi Olur
O Yaylalar&Güvercin Olsam
Dere Akar Bulanık
Kırmızı Gül Demet Demet
Gül Ağacı Boğum Boğum
Eledim Eledim
Kapıya Bayrak Dikmedim
20. Yüzyıl İnsanlarıyız

-Vardar Ovası
O Yaylalar Yaylalar
Vardar Ovası
Gökteki Yıldızı Sayan Olur mu
Ay Dost
Sunayı da Deli Gönül Sunayı
Maçin Dağı
Gam Çekme Haline
Havada Turna Sesi Gelir

-Süwaré Çuçıkan (Serçelerin Süvarisi)
Cirit
Düsürdün Askin Narina
Ew Dilber
Gula Picuk
Hepse Braye Min
Hesenik U Ase
Hudey
Ji Avan
Le Le Bejne
Li Ser Stranen Kurd
Malan Barkir
Suware Cucikan