TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNİN AÇILIŞI

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNİN AÇILIŞI

İstanbul’da toplanan ve dağıtıldıktan sonra 11 Nisan 1920’de kendisini fesheden Son Osmanlı Meclisi’nin, İngilizlerin elinden kurtulabilen bazı üyeleri “Karakol Cemiyeti” aracılığı ile Ankara’ya getirilmişlerdi. Diğer yandan, Mustafa Kemal Paşa’nın emriyle yapılan seçimler sonunda Anadolu’dan gelen milletvekilleri de Ankara’da toplandılar. 23 Nisan 1920 tarihinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı.

   390 üyelik meclisin, 94’ü devlet görevlisi, 67’si din adamı, 50’si subay, 47’si çiftçi, 15’i doktor, 2’si mühendis ve 19’u da mahkeme üyesiydi. İlk toplantıya katılan 112 milletvekilinin 50’si kalpaklı, 41’i fesli ve 21’ide sarıklıydı.

Mecliste ilk olarak yapılan konuşmalarda, Halife Padişah’a bağlılık nutukları atıldı. İkinci gün, Antalya milletvekili Hamdullah Suphi (Tanrıöver) tarafından; “Meclisin milletin ruhuna tercüman olarak, hilafet makamı ve saltanat hakkında düşündüklerini teyid ve tesbit etmesi, bununda bir bildiri ile duyurulması” istendi. Oy birliğiyle kabul edilen tekliften sonra bildiri yayınlanmış ve padişaha bağlılık telgrafı çekilmiştir.

   Halife ve Hakan-ı Akdesimiz Efendimiz” diye başlayan telgraf, “Padişahımız!... Kalbimiz hissi sadakat ve ubudiyetle dolu, tahtınızın etrafında her zamandan ziyade daha sıkı bir rabıta ile toplanmış bulunuyoruz. İçtimanın ilk sözü Halife ve Padişah’ına sadakat olan Büyük Milet Meclisi, son sözünün yine bundan ibaret olacağını Südde-i seniyyelerine (yüce makamlarına) en büyük tazim ve huşu ile arzeder.” sözleriyle son buluyordu.

   Mustafa Kemal Paşa, işte bu kadar katıksız bir taassupla bağlanılan bir makamın yerine milletin egemenliğini hakim kılacak, bunu da böyle bir mecliste gerçekleştirecekti. Bu nedenle oldukça dikkatli, planlı ve kararlı hareket ediyordu.

Atatürk Reformları ve İslam (Dr. Abdullah Manaz)