Yaşar Kemal

YAŞAR KEMAL
Asıl adı Kemal Sadık GÖĞÇELİ olan Yaşar Kemal, 1923 yılında Adana'nın Osmaniye ilçesine bağlı Hemite köyünde doğdu.. Nigâr Hanım ile çiftçi Sadık Efendi’nin oğlu. Aslen Van-Erciş yolu üzerinde ve Van Gölü’ne yakın Muradiye ilçesine bağlı Ernis (bugün Günseli) köyünden olan ailesi Birinci Dünya Savaşı’ndaki işgal yüzünden uzun bir göç süreci sonunda Adana’nın Osmaniye ilçesine bağlı Hemite (bugün Gökçedam) köyüne yerleşmişti. Küçük yaşta bir kaza nedeniyle bir gözünü kaybeden Yaşar Kemal 5 yaşında kan davası yüzünden babasının Hemite Camiinde namaz kılarken öldürülmesine tanık oldu. Burhanlı köyü ilkokulunda başladığı ilköğrenimini Adana Kadirli Cumhuriyet İlkokulu’nda tamamladı. Adana’da Ortaokulu son sınıfta terk ettikten sonra çeşitli işlerde çalıştı. Kemal’in edebiyata karşı olan ilgisi ise ortaokul yıllarında başladı. Yazmaya şiirle başladı 1940lı yıllarda yazdığı şiirler “Çığ Dergisi”nde yayınlandı. Daha sonra “Ülke”, “Millet”, “Kovan” ve “Beşpınar” gibi dergiler de eserlerini yayınlandı.
17 yaşındayken siyasi nedenlerle ilk tutukluluk deneyimini yaşadı. Askerlikten sonra 1946’da gittiği İstanbul’da Fransızlara ait Havagazı Şirketi’nde gaz kontrol memuru olarak çalıştı. 1948’de Kadirli’ye döndü, bir süre yine çeltik tarlalarında kontrolörlük yaptıktan sonra arzuhalcilik yapmaya başladı. 1950’de Türk Ceza Kanunu’nun 142. maddesine aykırı eylemde bulunmak savıyla tutuklandı ve bir süre Kozan Cezaevi’nde yattı. 1951’de salıverilince İstanbul’a yerleşti. Cumhuriyet Gazetesi’nde fıkra-röportaj yazarlığı yapmaya başladı.Yaşar Kemal, Cumhuriyet Gazetesi’ndeki görevini 1963’e kadar sürdürdü. Bu tarihten sonra kendini tamamen romancılığa verdi.
Yaşar Kemal, Türk Edebiyatı’na öykü , roman, deneme, derleme, çocuk romanı ve çevirisiyle katkıda bulunmuştur. 39 dilde yayımlanmış olan kitaplarıyla, dünya yazınında çok önemli bir yere sahiptir.Yapıtlarında genellikle çocukluğunu geçirdiği yer olan Torosları, Çukurova'yı, Çukurova insanının acı yaşamını, ezilişini, sömürülüşünü, kan davasını, ,ekonomik sıkıntıları, ağalık ile toprak sorununu ortaya koyan buradaki hayatların acı-tatlı her yönünü, anlatmıştır . 1970’ten sonra yazdığı romanlarda kentli insanın da anlatıldığı görülmektedir.
Ayrıca masallardan ve efsanelerden de yararlanmıştır. Yaşar Kemal’in Anadolu insanının sözlü anlatım geleneğinin ürünleri olan destanlardan, ağıtlardan, halk öykülerinden, masallardan, türkülerden ve çağdaş roman tekniklerinden yararlanarak vardığı üslup onu her bakımdan özgün bir çağdaş sanatçı kimliğine ulaştırmıştır. Kurduğu mit dünyası, benzetmeler, betimlemeler, doğanın tüm yönleriyle anlatımı, kullandığı dil, yerel sözcükler ve deyimler, atasözleri, sövgüler onun anlatımını canlı ve etkileyici kılan özellikler olarak görünmektedir. Yarattığı dünyanın dış görünümünü etkileyici bir biçimde çizer.
Halen İstanbul’da yaşamakta ve yazarlık ile yaşamını sürdürmekte olan Yaşar Kemal bir çocuk babasıdır. Nobel Edebiyat Ödülü’ne aday gösterilmiştir. Birçok eseri tiyatroya uyarlanmıştır.

ESERLERİ

ROMAN:
Teneke (1955-1987)
Beyaz Mendil (1955)
İnce Memed I (1955-1989)
Namus Düşmanı (1957)
Ala Geyik (1959)
Ölüm Tarlası (1966)
İnce Memed II (1969-1988)
Yılanı Öldürseler (1981)
İnce Memed III (1984-1988)
İnce Memed IV (1987/1989)
Ortadirek (1960-1989)
Demirciler Çarşısı Cinayeti (1974-1990)
Yumurcuk Kuşu (Kimsecik I, 1980-1988)
Kale Kapısı (Kimsecik II, 1985-1987)
Yer Demir Gök Bakır (1963-1990)
Üç Anadolu Efsanesi (1967-1987)
Ölmez Otu (1968-1988)
Ağrı Dağı Efsanesi (1970-1990)
Çakırcalı Efe (1972-1986)
Yusufçuk Yusuf (1975-1990)
Al Gözüm Seyreyle Salih (1976-1990)
Kuşlar da Gitti (1978-1990)
Deniz Küstü (1978-1990)
Hüyükteki Nar Ağacı (1982-1990)

ÖYKÜ:
Sarı Sıcak (1952-1987)

RÖPORTAJ:
Yanan Ormanlarda Elli Gün (1955)
Çukurova Yana Yana (1955)
Peri Bacaları (1957-1985)
Bir Bulut Kaynıyor (1974-1989)
Allahın Askerleri (1978-1987)

FIKRA-DENEME:
Taş Çatlasa (1961)
Baldaki Tuz (1974)
Ağacın Çürüğü (1980)

DERLEME:
Ağıtlar (1943)

ÇOCUK KİTABI:
Filler Sultanı ile Kırmızı Sakallı Topal Karınca (1977-1983)

ÖDÜLLERİ
•   1955 Gazeteciler Cemiyeti Başarı Armağanı (“Dünyanın En Büyük Çiftliğinde Yedi Gün” adlı röportaj dizisi ile)
•   1956 Varlık Roman Armağanı (İnce Memed ile)
•   1966 İlhan İskender Armağanı (Teneke’den aynı adla uyarlanan oyunu ile)
•   1966 Uluslararası Nancy Tiyatro Festivali Birincilik Ödülü (“Teneke” oyunu ile)
•   1974 Madaralı Roman Armağanı (Demirciler Çarşısı Cinayeti ile)
•   1977 Fransa Eleştirmenler Sendikası En İyi Yabancı Roman Ödülü (Yer Demir Gök Bakır ile)
•   1978 Fransa’da En İyi Yabancı Kitap Ödülü (Ölmez Otu ile)
•   1979 Fransa “Büyük Jüri” En İyi Kitap Ödülü (Binboğalar Efsanesi ile)
•   1982 Uluslararası Cino Del Duca Ödülü
•   1984 Fransız Legion d’Honneur Ödülü Commandeur payesi
•   1984 TÜYAP Kitap Fuarı Halk Ödülü
•   1985 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü
•   1986 Orhan Kemal Roman Ödülü (Kale Kapısı ile)
•   1988 TÜYAP Kitap Fuarı Halk Ödülü
•   1988 Fransa Kültür Bakanlığı Commandeur des Arts et des Lettres Nişanı
•   1991 Fransa Strasbourg Üniversitesi Onur Doktorası
•   1992 11. TÜYAP Kitap Fuarı Onur Yazarı
•   1992 Antalya Akdeniz Üniversitesi Onur Doktorası
•   1993 Kültür Bakanlığı Büyük Ödülü
•   1994 Mülkiyeliler Birliği Rüştü Koray Armağanı
•   1995 Morgenavissen Jylaand-Pösten Ödülü (Danimarka)
•   1996 Türkiye Yayıncılar Birliği Düşünce Özgürlüğü Ödülü
•   1996 Kanın Sesi ile Akdeniz Yabancı Kitap Ödülü (Perpignan, Fransa)
•   1996 VIII Katalunya Uluslararası Ödülü (Barcelona, İspanya)
•   1996 Lillian Hellman/Dashiell Hammett Baskıya Karşı Cesaret Ödülü, İnsan Hakları İhlallerini İzleme Örgütü, New York
•   1997 Toplu eserleri için Premio Internazionale Nonino Ödülü, İtalya
•   1997 Kenne Vakfı Düşünce ve Söz Özgürlüğü Ödülü (Uppsala, İsveç)
•   1997 Norveç Yazarlar Birliği ödülü, Wole Soyinka ile ortak
•   1997 Frankfurt Kitap Fuarı Alman Yayıncalar Birliği Ödülü
•   1998 Frei Üniversitesi Berlin Fahri Doktora
•   1998 Bordeaux Yayıncılar Birliği Yabancı Edebiyat Ödülü
•   2002 Bilkent Üniversitesi Fahri Doktora
•   2003 Z. Homerus Şiir Ödülü
•   2003 Savanos Ödülü (Selanik)
•   2003 Türkiye Yayıncılar Birliği Yayıncılık Emek Ödülü.
•   2008 Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük ödülü.